Λένε πως “...οι Παλαιστίνιοι αγωνίζονται για το «δικαίωμα στο πένθος”, καθώς οι Ισραηλινοί διακόπτουν συνεχώς και βίαια τις νεκρικές πομπές. Μάλιστα από τη δεκαετία του 1960 διατηρούν την πρακτική της παρακράτησης των σορών των Παλαιστινίων που έχουν σκοτώσει - είτε διατηρώντας τες στα ψυγεία, είτε σε μυστικούς χώρους ταφής σε κλειστές στρατιωτικές ζώνες που ονομάζονται «νεκροταφεία αριθμών».
Η ισραηλινή αστυνομία και οι έποικοι έχουν διαχρονικά βεβηλώσει παλαιστινιακούς τάφους, κατασκευάζοντας πάρκα και άλλους δημόσιους χώρους στη θέση τους, ενώ ο στρατός έχει ήδη καταστρέψει 16 νεκροταφεία. Αυτές είναι μελετημένες μορφές βίας, που επιβάλλονται τόσο στην ψυχή των πενθούντων όσο και στο κοινωνικό σώμα στο σύνολό του.
Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στο να κλαις πάνω στα απομεινάρια ενός εγκαταλελειμμένου καταυλισμού και στο να κοιτάς με τρόμο τα ερείπια ενός καταυλισμού προσφύγων ή τις πλαστικές σκηνές που βομβαρδίστηκαν από ένα F-16 ή ένα σχολείο που φλέγεται. Τα ερείπια της Γάζας είναι τα ερείπια του ανθρώπινου σώματος. Όργανα που έχουν βγει έξω από τη σάρκα. Σώματα που ανατινάχθηκαν, πτώματα που ξεθάφτηκαν από τα ερείπια σε καταστάσεις αποσύνθεσης και διαμελισμού που καθιστούν σχεδόν αδύνατη την αναγνώριση… η γενοκτονική επίθεση έχει θολώσει τα όρια μεταξύ ζωής και θανάτου...
Έχουν υπάρξει και άλλες γενοκτονίες στην ιστορία του είδους μας, αλλά αυτό που κάνει διαφορετική τη γενοκτονία των Παλαιστινίων είναι ο κραυγαλέος και κυνικός τρόπος με τον οποίο έχει διεξαχθεί, καταγραφεί και υποκινηθεί.
Ένας βιομηχανικής κλίμακας πόλεμος που διεξάγεται με έναν ψυχρό σαδισμό από δυνάμεις που δεν νοιάζονται ούτε για τη Γη ούτε για τους άλλους ανθρώπους, ένας κόσμος ολοένα και περισσότερο ερειπωμένος, που κυριαρχείται από μια τεχνοκρατική ελίτ που θεωρεί ολόκληρους πληθυσμούς αναλώσιμους και έχει τη δύναμη να τους ξεφορτωθεί.
Οι Παλαιστίνιοι διεκδικούν το δικαίωμα στο πένθος, αλλά ταυτόχρονα ζουν σε μια κατάσταση «συλλογικής διαρκούς αναβολής» της διαδικασίας του πένθους, επειδή τους την αρνούνται οι Ισραηλινοί, αλλά και γιατί οι ίδιοι αρνούνται την οριστική απώλεια… Η άρνηση της οριστικής απώλειας είναι μια ντίσταση στην “παρηγοριά”, είναι μια συλλογική πολιτική πράξη, μια άρνηση να “ξεχάσουν”, να «εγκαταλείψουν» την Παλαιστίνη.
Λένε: Κάψε το σπίτι μου, γκρέμισέ το, θα το ξαναχτίσω. Σκότωσε τους γονείς μου, θα πάρω τα όπλα. Τον Γενάρη του 2025, όταν έγινε η εκεχειρία, 300.000 Παλαιστίνιοι περπάτησαν πολλά χιλιόμετρα επιστρέφοντας στα γκρεμισμένα σπίτια τους στη βόρεια Γάζα. Οι Ισραηλινοί και οι Αμερικανοί νόμιζαν ότι δεν θα επέστρεφαν ποτέ, αφού τα σπίτια τους είχαν μετατραπεί σε ερείπια. Αλλά επέστρεψαν. Η επανάληψη είναι ένα εργαλείο κατά της λήθης.
“Με ένα ζευγάρι κομμένα φτερά, πετάξτε…” λέει η ποιήτρια Doha Kahlout, που εκφράζει τη διασπασμένη συνείδηση των Παλαιστινίων που προσπαθούν να επιβιώσουν από μια γενοκτονία, ανατάσσοντας το σπάσιμο, ενώνοντας τα κομμένα κομμάτια του σώματος, νοηματοδοτώντας την τραυματική εμπειρία.
*Κείμενο βασισμένο σε σημεία από τη διάλεξη του Mahmoud Darwish στο Πανεπιστήμιο Brown τον Φεβρουάριο του 2026.
https://www.equator.org/articles/standing-on-the-rubble
