Πως κατασκευάζεται ένας Άγιος...

[ Κώστας Κάππας / Κόσμος / 15.10.26 ]

Όπως ήταν και η συνήθεια της εποχής, τον 4ο αιώνα μ.Χ., οι κάτοικοι του Μιλάνου επιθυμούσαν διακαώς να ευρεθούν λείψανα χριστιανών μαρτύρων και να ενταφιαστούν στην Μητρόπολή τους (κτισμένη από τον Επίσκοπο Αμβρόσιο και αφιερωμένη στον εαυτό του!) για να ευλογηθεί και να αγιάσει ο τόπος λατρείας. Ο πολιτικός και θεολόγος “Άγιος” Αμβρόσιος (339 – 397) ανταποκρινόμενος στο αίτημα αυτό, επαναλάμβανε έντονα ότι έχει “ένα συγκεκριμένο και έντονο προαίσθημα” ότι θα ανακαλύψει οστά μαρτύρων του Χριστιανισμού.

Με θαυμαστό τρόπο, οι “Άγιοι” Γερβάσιος και Προτάσιος, παντελώς άγνωστοι σε ολόκληρο τον κόσμο, εμφανίστηκαν στο όνειρο του Αμβρόσιου, του είπαν που ακριβώς ήταν θαμμένοι και του δήλωσαν ότι θέλουν να αποκαλυφθούν. Το έντονα συγκινημένο πλήθος ακολούθησε τον Αμβρόσιο, ο οποίος με την “εξαιρετική του διαίσθηση” βρήκε το ακριβές σημείο ταφής τους, τους ξέθαψε και τους μετέφερε στην Μητρόπολή του. Προφανώς τα πτώματα ήταν άθικτα σαν ζωντανά, καθαρά και μύριζαν όμορφα… Αυτά συνέβησαν στις 17 Ιουνίου του 386.

Τα “τίμια σκηνώματα” έμειναν εκτεθειμένα για λαϊκό προσκύνημα, 48 ώρες, παρά τα παρακαλετά του τεράστιου πλήθους πιστών για παράταση, καθώς δεν προλάβαιναν όλοι να φιλήσουν τις σορούς, Οι δύο “άγιοι” θάφτηκαν βιαστικά στις 19 του μηνός, μετά από την επίμονη και άτεγκτη εντολή του Αμβρόσιου.

Η εξήγηση της “αλλόκοτης” αυτής απόφασης του Αμβρόσιου, έχει σχέση με …τις καιρικές συνθήκες. Ήταν καλοκαίρι με ζέστη και υγρασία και με την πολυήμερη έκθεσή τους, οι σοροί θα άρχιζαν να μυρίζουν. Πως θα δικαιολογείτο η σαπίλα σε σώματα τα οποία έμειναν άσηπτα για 3 ολόκληρους αιώνες;

Προφανώς, οι δύο δυστυχισμένοι οι οποίοι θυσιάστηκαν για να επανέλθουν ως Προτάσιος και Γερβάσιος, έγιναν πηγή θαυμάτων και χρημάτων, όπως μαρτυρά και ο “άγιος” Αυγουστίνος: ο τυφλός κρεοπώλης Σεβήρος ακουμπά με το μαντήλι του τους τάφους και αρχίζει να βλέπει, δαιμονισμένοι ηρεμούν και ασθενείς θεραπεύονται. Ο πιστός λαός άφηνε το υστέρημά του στο παγκάρι και η πλούσια Ρωμαία Vestina κληροδότησε στην Μητρόπολη και στους δύο Μιλανέζους αγίους, κτήματα, ακίνητα και χιλιάδες χρυσά σολδάτα.

Η λατρεία των Π. και Γ. διαδόθηκε σε όλη την Ευρώπη και στην Βόρεια Αφρική. Μόνο στην περιοχή της Γαλατίας κτίστηκαν 6 καθεδρικοί ναοί και δεκάδες εκκλησίες αφιερωμένοι στους Π. και Γ. Και άλλα λαμπρά θαύματα προέκυψαν στην πορεία, καθώς στα περίχωρα πολλών από τους ναούς αυτούς, ανακαλύφθηκαν νέα οστά των αγίων Π. και Γ., παρ’ όλο που στο Μιλάνο θάφτηκαν αρτιμελείς οι σοροί…

Αναμενόμενο ήταν ο προικισμένος ερευνητής αγίων Αμβρόσιος, να μην σταματήσει εκεί. Οι τελείως άγνωστοι άγιοι Agricola και Vitalis βρέθηκαν σε εβραϊκό (!) νεκροταφείο καθώς και ο σταυρός επί του οποίου μαρτύρησε ο Agricola και πολλά από τα καρφιά του μαρτυρίου του. Με χρήματα της χήρας Ιουλιανής έκτισε προς τιμήν τους Βασιλική στην Φλωρεντία. Οι επίσης δύο “άγιοι” Ναζάριος και Κέλσος ανακαλύφθηκαν σε κάποιο κήπο στο Μιλάνο. Τιμώνται ως ισαπόστολοι και τα οστά τους φυλάσσονται στην Βασιλική Σαιν-Ζερμαιν-ντε-Πρε στο Παρίσι.

Τα πραγματικά ονόματα των 6 αθώων νεκρών που “μεταλλάχθηκαν” σε αγίους για τις οικονομικές, θεολογικές και πολιτικές ανάγκες της Εκκλησίας δεν θα γίνουν ποτέ γνωστά…

Τι γράφουν τα χριστιανικά έντυπα…

“Οι Άγιοι Προτάσιος (St Protais) και Γερβάσιος (St Gervais), άκμασαν κατά τον 1ο αιώνα της Χριστιανικής εποχής και μαρτύρησαν στο Μιλάνο γύρω στο έτος 68. Ο μαρτυρικός θάνατος των δύο αδελφών φαίνεται να έλαβε χώρα τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Νέρωνα. Η μνήμη τους είχε ξεχαστεί, μέχρι που ένα όραμα του Αγίου Αμβροσίου, αποκάλυψε το σημείο της ταφής τους. Οι δύο μάρτυρες είχαν ταφεί στην Εκκλησία των Αγίων Ναβόρ και Φήλικα, και σύμφωνα με την παρέμβαση του Αγίου Αμβροσίου, ανακαλύφθηκαν τα σώματά τους. Τα σώματά τους έμειναν άθικτα για τρεις αιώνες και μεταφέρθηκαν στην Βασιλική και έγιναν πολλά θαύματα κατά τη μεταφορά τους. Από τον 5ο αιώνα,η μνήμη τους (19 Ιουνίου) εορτάζεται ιδιαίτερα στο Μιλάνο και στην Αφρική, η λατρεία τους εξαπλώθηκε ταχύτατα στην Δυτική Εκκλησία και τον 6ο αιώνα κτίστηκε και αφιερώθηκε μια εκκλησία προς τιμήν τους στο Παρίσι".

Hoefer, Nouv. Biog. Generalle, λήμμα “Protais and Gervais”, δείτε Bollandus, Acta Sanctorum, Jun.; Tillemont, Memoires Ecclesiastiques; Baillet, Vies des Saints, 19 Juin.