Ασκήσεις επί τιμών

Την ημέρα που ανακοινώθηκε η πλατφόρμα POSOKANEI ένιωσα ότι η χώρα περνούσε σε μια νέα εποχή. Μέχρι τότε είχα την αφελή απαίτηση να είναι φθηνά τα προϊόντα. Ευτυχώς η κυβέρνηση με βοήθησε να καταλάβω το λάθος μου. Δεν χρειάζεται να είναι φθηνά. Αρκεί να ξέρεις πόσο ακριβά είναι.

Άνοιξα λοιπόν τον υπολογιστή με τη συγκίνηση ανθρώπου που ετοιμάζεται να πατήσει το πόδι του στη Σελήνη. Έβαλα κωδικούς, επιβεβαίωσα ότι δεν είμαι ρομπότ, απάντησα σε τρεις ερωτήσεις ασφαλείας, απέδειξα ότι γνωρίζω ποια φανάρια περιέχει μια φωτογραφία και μπήκα επιτέλους στην πλατφόρμα.

Πληκτρολόγησα “φέτα”. Η οθόνη με ενημέρωσε ότι η φέτα πωλείται από 8,40 έως 14,90 ευρώ. Έμεινα να κοιτάζω το εύρος τιμών με δέος. Μέχρι εκείνη τη στιγμή αγνοούσα ότι η φέτα ανήκε στην ίδια κατηγορία επενδυτικών προϊόντων με το χρυσό και τα κρυπτονομίσματα. «Τουλάχιστον τώρα ξέρεις», μου ψιθύρισε η πλατφόρμα, με φωνή όλο γλύκα. Και πράγματι ήξερα. Ήξερα ότι δεν μπορούσα να την αγοράσω.

Την επόμενη μέρα έψαξα “ντομάτες”. Η πλατφόρμα μού αποκάλυψε πως υπήρχαν ντομάτες με 1,20 το κιλό και ντομάτες με 3,80. Για να βρω τις πρώτες έπρεπε να διασχίσω τρεις δήμους, να αλλάξω δύο μέσα μεταφοράς και να δαπανήσω σε βενζίνη όσα θα εξοικονομούσα σε έναν μήνα. Αλλά η γνώση είναι δύναμη. Κυρίως δύναμη να απογοητεύεσαι τεκμηριωμένα.

Σιγά σιγά απέκτησα νέες δεξιότητες. Δεν ήμουν πια καταναλωτής. Ήμουν ερευνητής αγοράς. Το πρωί συνέκρινα τιμές σε γιαούρτια, το μεσημέρι εκπονούσα οικονομετρικά μοντέλα για τα απορρυπαντικά και το βράδυ συνέτασσα χάρτες διαδρομών για να εντοπίσω το φθηνότερο μαρούλι της Αττικής – να ’ναι καλά το gps.

Κάποτε οι άνθρωποι ονειρεύονταν να γίνουν γιατροί, δικηγόροι ή αστροναύτες. Εγώ είχα γίνει κυνηγός προσφορών πλήρους απασχόλησης.

Το καλύτερο όμως ήταν οι επίσημες ανακοινώσεις. Κάθε φορά που ένα προϊόν ανέβαινε δέκα τοις εκατό, εμφανιζόταν κάποιος αρμόδιος να εξηγήσει ότι πλέον μπορούμε να το παρακολουθούμε ψηφιακά. Ήταν σαν να καιγόταν το σπίτι σου και να σου δώριζαν ένα θερμόμετρο για να μετράς τη φωτιά. «Δεν μειώθηκε η τιμή», έλεγαν, «αλλά αυξήθηκε η διαφάνεια». Πράγματι. Έβλεπα ολοκάθαρα πια ότι δεν έφταναν τα χρήματά μου. Κι αυτό δεν είναι λίγο, βρε αδελφέ.

Στο τέλος αγάπησα την πλατφόρμα. Κάθε βράδυ έμπαινα να δω πόσο κοστίζει η ζωή μου. Ήταν σχεδόν ψυχαγωγικό. Άλλοι παρακολουθούν τον καιρό, άλλοι το χρηματιστήριο. Εγώ παρακολουθούσα την τιμή του ελαιολάδου.

Μια μέρα σκέφτηκα ότι ίσως το επόμενο βήμα είναι μια νέα εφαρμογή. Όχι το POSOKANEI αλλά το GIATIKANEI. Εκεί δεν θα βλέπουμε μόνο τις τιμές. Θα μαθαίνουμε και γιατί ο μισθός μένει αμετακίνητος, ενώ το καρότσι του σούπερ μάρκετ συμπεριφέρεται σαν πύραυλος της NASA.

Μέχρι τότε, συνεχίζω να ενημερώνομαι υπεύθυνα ως ενεργός πολίτης που είμαι. Χθες έμαθα ότι το τυρί που δεν μπορώ να αγοράσω έγινε ακόμη ακριβότερο. Και ομολογώ πως κοιμήθηκα πολύ πιο ήσυχος γνωρίζοντάς το.

Ως εκπαιδευτικός οφείλω να προσαρμοστώ στις ανάγκες των καιρών. Τέρμα οι παρωχημένες ασκήσεις κατανόησης. Του χρόνου θα διδάξω στα παιδιά τον ενεργό πολίτη όπως πραγματικά τον φαντάζεται η εποχή μας: να μπαίνει στην πλατφόρμα, να εντοπίζει την ακριβότερη εκδοχή της ζωής του και να αισθάνεται ευγνωμοσύνη που του επιτρέπεται να την παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο. Γιατί η Τρίτη Ελληνική Δημοκρατία -ψηφιακή πλέον- μπορεί να μη γεμίζει το ψυγείο μας, αλλά τουλάχιστον μας ενημερώνει, σε ζωντανό χρόνο, πότε άδειασε.