Η οικογένεια Αντετοκούνμπο έζησε τι σημαίνει «να μην έχεις χαρτιά», να είσαι «αόρατος», να ζεις στις «σκιές» της πόλης με το φόβο της σύλληψης και της απέλασης. Μετά την διεθνή αναγνωρισιμότητα λόγω του μπάσκετ όλα γι’ αυτή έγιναν εύκολα. Όμως χιλιάδες παιδιά «δεύτερης γενιάς» σαν τα αδέρφια Αντετοκούνμπο που γεννήθηκαν ή μεγάλωσαν στην Ελλάδα από γονείς μετανάστες παραμένουν χωρίς σταθερό νομικό καθεστώς και είναι κυριολεκτικά «αόρατα».
«Είναι κάτι οδυνηρό. Δεν υπάρχεις. Είναι σαν να ζεις στις σκιές... δεν μπορείς να κάνεις αίτηση για μια αξιοπρεπή δουλειά… Η κατάθλιψη έγινε φίλη μου» λέει ένας ανήλικος χωρίς χαρτιά. (Η κατάθλιψη εξηγεί γιατί ένας μετανάστης στο Λονδίνο αυτοκτόνησε μόλις απέκτησε «χαρτιά» μετά από πολύχρονη δικαστική δοκιμασία.)
Δεν υπάρχει ένας επίσημος αριθμός για τα «αόρατα» παιδιά στην Ελλάδα σήμερα, καθώς οι ανήλικοι δεν είναι καταγεγραμμένοι ή βρίσκονται σε νομικό κενό.
16.000 παιδιά δεύτερης γενιάς μεταναστών είναι εγγεγραμμένα στα σχολεία, αλλά σύμφωνα με τη UNICEF και άλλες οργανώσεις αρκετές χιλιάδες ακόμα βρίσκονται εκτός συστήματος και εξακολουθούν να διαβιούν σε συνθήκες που τα καθιστούν αόρατα για τις εθνικές πολιτικές προστασίας και ένταξης.
Τα παιδιά μεταναστών β’ γενιάς που με τις διατάξεις του ν.4251/2014 μπορούσαν να λάβουν άδεια διαμονής, ανεξάρτητα από τη νομιμότητα της διαμονής των γονέων τους, εφόσον έχουν δημιουργήσει ισχυρούς δεσμούς με τη χώρα (γέννηση στην Ελλάδα, σχολική φοίτηση κ.λπ.), με τις νομοθετικές ρυθμίσεις του 2025 και την αυστηροποίηση των όρων παραμονής, είναι απίστευτα δύσκολο να αποκτήσουν "χαρτιά".
* Μια κρίσιμη κατηγορία «αόρατων» παιδιών είναι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι που, μόλις κλείσουν τα 18 χάνουν το καθεστώς προστασίας τους αν δεν έχουν εξασφαλίσει άδεια διαμονής για σπουδές ή εργασία.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου (Δεκέμβριος 2025), ο εκτιμώμενος αριθμός μόνο των ασυνόδευτων ανηλίκων στην Ελλάδα ανέρχεται σε περίπου 2.408 παιδιά. 1.434 από αυτά διαμένουν σε διαμερίσματα ημιαυτόνομης διαβίωσης (SIL). Ενώ 448 βρίσκονται έγκλειστα σε Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΚΥΤ) και Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές των νησιών. 182 σε Ελεγχόμενες Δομές Προσωρινής Φιλοξενίας στην ενδοχώρα και 129 βρίσκονται σε δομές επείγουσας φιλοξενίας.
