Ισραηλινός ιστορικός μιλάει στην Le Monde για την αδιαφορία της ισραηλινής κοινωνίας για την Γάζα

Ομέρ Μπάρτοφ: «Είμαστε μάρτυρες μιας σιωπηρής αποδοχής, μιας παραίτησης, ακόμη και αδιαφορίας, από την πλευρά της ισραηλινής κοινωνίας απέναντι σε όσα συμβαίνουν στη Γάζα».

 Μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας το 2023, ο ιστορικός και ακαδημαϊκός Ομέρ Μπάρτοφ είναι ένας από τους πρώτους Ισραηλινούς διανοούμενους που προειδοποίησε για τον «κίνδυνο γενοκτονίας». Στη συνέχεια υποστήριξε ότι η γενοκτονία στη Γάζα επισυνέβη.

Στο δοκίμιό του, «Ισραήλ: Ένας Αγώνας Δρόμου Προς την Άβυσσο», εξετάζει τα αίτια της συνεχιζόμενης τραγωδίας και την αδιαφορία της ισραηλινής κοινωνίας μπροστά στα εγκλήματα που διαπράχθηκαν και διαπράττονται.

Ο Ισραηλινός ιστορικός, ειδικός στο Ολοκαύτωμα, σε συνέντευξή του στην γαλλική εφημερίδα «Le Monde», μιλάει για την άρνηση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν στη Λωρίδα της Γάζας εκ μέρους των Ισραηλινών και αποδίδει τη στάση τους αυτή στους εξής παράγοντες:

*Απόκρυψη από τα ΜΜΕ: τα ισραηλινά μέσα ενημέρωσης επιλέγουν συνειδητά να μην προβάλλουν τις εικόνες καταστροφής και τις φρικαλεότητες που διαπράττονται στη Γάζα. Ως αποτέλεσμα, οι πολίτες ζουν σε μια «φούσκα» όπου οι ενέργειες του στρατού παρουσιάζονται μόνο ως απαραίτητες για την ασφάλεια.

*Συλλογική άρνηση και δικαιολόγηση: Ο Μπαρτοφ επισημαίνει την εντυπωσιακή ικανότητα των Ισραηλινών να αγνοούν ή να δικαιολογούν τη συστηματική ισοπέδωση της Γάζας, παρουσιάζοντας τους εαυτούς τους αποκλειστικά ως θύματα (λόγω της 7ης Οκτωβρίου), γεγονός που τους εμποδίζει να δουν την ευθύνη για τη βία που ασκείται στο όνομά τους.

*Ο Μπάρτοφ στο βιβλίο του Israel: What Went Wrong? (2026), σημειώνει ότι ο Σιωνισμός έχει μετεξελιχθεί σε μια υπερεθνικιστική ((ethnonationalism), εξτρεμιστική ιδεολογία που απανθρωποποιεί τους Παλαιστίνιους, καθιστώντας την αδιαφορία για τη μοίρα τους δομικό στοιχείο της κρατικής ιδεολογίας. Αυτή η ιδεολογική μετατόπιση παραπέμπει στα ευρωπαϊκά εθνικιστικά και φασιστικά κινήματα του 20ού αιώνα που οδήγησαν σε εθνοκαθάρσεις, καθώς θεωρούν ότι η ύπαρξη του ενός έθνους απαιτεί την εξαφάνιση ή την πλήρη υποταγή του «άλλου».

 Ο Μπάρτοφ από τον Μάιο του 2024 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι ενέργειες του Ισραήλ στη Γάζα συνιστούν γενοκτονία, τονίζοντας ότι η σιωπή και η αδιαφορία στο εσωτερικό της χώρας αποτελούν «προειδοποίηση για το μέλλον».

Ως ιστορικός μάλιστα του Ολοκαυτώματος επισημαίνει τις ανησυχητικές ομοιότητες μεταξύ του παρελθόντος και της σημερινής κατάστασης στη Γάζα. Αν και τονίζει ότι η Γάζα δεν είναι το Ολοκαύτωμα, εντοπίζει ωστόσο συγκεκριμένα μοτίβα συμπεριφοράς και ιδεολογίας που επαναλαμβάνονται.

Ο Μπάρτοφ συγκρίνει τη νοοτροπία ορισμένων Ισραηλινών στρατιωτών με εκείνη των Γερμανών στρατιωτών κατά την εισβολή στη Σοβιετική Ένωση. Όπως οι Γερμανοί στρατιώτες είχαν εσωτερικεύσει την προπαγάνδα ότι οι Σοβιετικοί ήταν «υπάνθρωποι», έτσι και τώρα η ρητορική του ισραηλινού κράτους παρουσιάζει όλους τους κατοίκους της Γάζας ως συνένοχους της Χαμάς. Οι στρατιώτες πιστεύουν ότι διεξάγουν έναν «πολιτισμικό πόλεμο» ενάντια σε βαρβάρους, γεγονός που τους επιτρέπει να διαπράττουν φρικαλεότητες χωρίς ηθικούς φραγμούς.

Ο Μπάρτοφ παρομοιάζει τις συνθήκες στη Γάζα με εκείνες των εβραϊκών γκέτο πριν από την «Τελική Λύση». Η συστηματική στέρηση τροφής, νερού και ιατρικής περίθαλψης, καθώς και ο συνωστισμός σε «ασφαλείς ζώνες» που αργότερα βομβαρδίζονται, θυμίζουν τη στρατηγική αποδυνάμωσης ενός πληθυσμού μέσω της πείνας και των ασθενειών. Επίσης η χρήση της πείνας ως όπλου παραπέμπει στην πολιορκία του Λένινγκραντ από τους Ναζί.

Ο «Διπλωματικός Σιδηρούς Θόλος» (κατά το αντίστοιχο του σιδηρού θόλου) είναι όρος που χρησιμοποιεί ο Μπάρτοφ για να περιγράψει την προστασία που παρέχουν οι ΗΠΑ και η Ευρώπη στο Ισραήλ. Παραλληλίζει δε τη στάση των Δυτικών με την ιστορική αδιαφορία των μεγάλων δυνάμεων κατά τη διάρκεια παρελθόντων γενοκτονιών, όπου η πολιτική σκοπιμότητα υπερτερούσε της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

 *Ο Ομέρ Μπάρτοφ είναι ιστορικός και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Μπράουν (ΗΠΑ), ειδικός στη ναζιστική Γερμανία και το Ολοκαύτωμα. Το πρώτο του βιβλίο καταδεικνύει την εμπλοκή του γερμανικού στρατού στις ναζιστικές βαρβαρότητες στο Ανατολικό Μέτωπο, ξεκινώντας με τις σφαγές των Εβραίων ( Στρατός του Χίτλερ: Η Βέρμαχτ, οι Ναζί και ο Πόλεμος, επανέκδοση από τις Les Belles Lettres, 2024). Το βιβλίο «Ανατομία μιας Γενοκτονίας » (Plein Jour) , που εκδόθηκε το 2021, καταγράφει την καταστροφή των Εβραίων της Ανατολικής Γαλικίας (σημερινή δυτική Ουκρανία), της περιοχής από την οποία κατάγεται η οικογένειά του.