Στην Αν Κάρσον το Νόμπελ λογοτεχνίας

[ ARTI news / Κόσμος / 08.10.26 ]

Στην Αν Κάρσον μια αντισυμβατική συγγραφέα που παίζει με τα λογοτεχνικά είδη με χιούμορ και πολυμάθεια, απένειμε η Σουηδική Ακαδημία το Νόμπελ λογοτεχνίας 2026. “Αξίζει να σημειωθεί, γράφει η Le Monde, ότι στην περίπτωσή της, θα μπορούσε κανείς σχεδόν να μιλήσει για διπλή ελληνοκαναδική υπηκοότητα, καθώς το έργο της είναι βαθιά διαμορφωμένο από το πνεύμα της αρχαίας Ελλάδας και διαποτισμένο με την κλασική λογοτεχνία και τον πολιτισμό.”

Γεννημένη στις 21 Ιουνίου 1950 στο Τορόντο, με σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, έγινε η ίδια καθηγήτρια—δίδαξε στο Πανεπιστήμιο McGill στο Μόντρεαλ, καθώς και στα Πανεπιστήμια του Μίσιγκαν και του Πρίνστον στις ΗΠΑ. Μετέφρασε πολλά ελληνικά κλασικά έργα στα αγγλικά, συχνά με προσωπικό και αξιοσημείωτο τρόπο. Για παράδειγμα, στο Grief Lessons (2006), το οποίο συγκεντρώνει τέσσερις τραγωδίες του Ευριπίδη, όπου οι χαρακτήρες αντιμετωπίζουν την απώλεια, την εκδίκηση, την τρέλα.

Το βιβλίο «Λίγα λόγια» (πρωτότυπος τίτλος: Short Talks) είναι μια από τις πιο γοητευτικές και ιδιαίτερες συλλογές της Αν Κάρσον. Κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Πατάκη σε δίγλωσση έκδοση (ελληνικά-αγγλικά), με εισαγωγή και μετάφραση του Χάρη Βλαβιανού.

Στην «Αυτοβιογραφία του κόκκινου»(εκδ. Πατάκη, μετφρ. Χ. Βλαβιανός), η Άν Κάρσον μετατρέπει τον Γηρυόνη, το μυθικό τέρας, σε ένα σύγχρονο, ευάλωτο, γκέι αγόρι, και μιλά άμεσα για την περιθωριοποίηση, την κακοποίηση, το τραύμα και τη διαφορετικότητα, τοποθετώντας το «τέρας» στη θέση του θύματος που αναζητά τη δική του ταυτότητα.

Η Κάρσον αναδομεί τις έμφυλες ιεραρχίες και την πατριαρχική δομή της κλασικής αρχαιότητας και μέσα από τις μεταφράσεις και τα έργα της (όπως το Antigonick ή η προσέγγισή της στη Σαπφώ), δίνει φωνή και υπόσταση σε περιθωριοποιημένες γυναικείες μορφές, αποδομώντας το πώς ο ανδρικός λόγος ιστορικά αποτύπωσε τη γυναικεία επιθυμία αλλά και την υστερία…