Οδοιπορικό: Όταν το «Γεωργιανό Όνειρο» ομοιάζει στο ευρωπαϊκό αδιέξοδο
[ Κατέ Καζάντη / Κόσμος / 26.03.26 ]Στις 17 του Μάρτη, δέκα μέρες πριν, ο πατριάρχης Ηλίας της Γεωργίας πέθανε πλήρης ημερών, στα 93 του χρόνια. Είχε ήδη μείνει στην ιστορία, αφού βάφτισε καμιά 50αριά χιλιάδες παιδιά σε πολλές μαζικές τελετές, για να τονώσει, λέει, τις γεννήσεις στη χώρα του. Η σωρός του τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα, οι δρόμοι έκλεισαν και οι πιστές/οί συνέρρεαν, κατά εκατοντάδες, στον καθεδρικό ναό της Αγίας Τριάδας στην Τιφλίδα.
Γυναίκες μαντιλοδεμένες, όπως συνηθίζεται στους ορθόδοξους πληθυσμούς των χωρών της πρώην ΕΣΣΔ, αλλά με έντονο μακιγιάζ και εμφανή τη σιλικόνη στα χείλη, άνδρες με κεριά και λουλούδια στα χέρια, συνωστίζονταν υπομονετικά ώσπου να φτάσουν πλησιέστερα στο ναό. Ο οποίος, σημειωτέον, αναγέρθηκε μετά την πτώση του «υπαρκτού», κατά τα έτη 1995 και 2004. Ο «Σαμέμπα», συνονθύλευμα παραδοσιακών τεχνοτροπιών γεωργιανής και βυζαντινής αρχιτεκτονικής, είναι από τα μεγαλύτερα θρησκευτικά κτίρια στον κόσμο και ο τρίτος ψηλότερος ορθόδοξος καθεδρικός. Ένας χρυσοποίκιλτος τρούλος δεσπόζει και διακρίνεται από τα περισσότερα σημεία της πόλης.
Μιας πόλης που έτερο σημείο αναφοράς, πλην του αγάλματος της Μητέρας (1958), είναι μια γέφυρα. Η Γέφυρα της Ειρήνης, ιδέα του τότε
προέδρου, και νυν φυλακισμένου για κατάχρηση εξουσίας, Μιχαήλ Σαακασβίλι, φτιαγμένη από Ιταλό αρχιτέκτονα το 2010, αποτελεί το
μοντέρνο σύμβολο της λήξης του πολέμου με τη Νότια Οσετία και φωτίζεται το βράδυ με ειδικό, μάλλον εντυπωσιακό, τρόπο.
H Γεωργία αποτελεί, στα πλαίσια της τουριστικής βιομηχανίας, ένα νεοανερχόμενο προορισμό, μάλλον φτηνό και μάλλον προσφιλή σε νεαρότερα
κοινά. Κοινά μαζικά, που αναζητούν «προσιτές πολυτέλειες» και ταξιδεύουν για «αξιοθέατα» και «εμπειρίες» αλλά κατά πολύ ολιγότερο
για να αναζητήσουν ιστορικές συνέχειες ή ασυνέχειες, πολιτικές ανατροπές, συγκρούσεις ή πισωγυρίσματα. Στα μάτια του τουρίστα, τα
εκατομμύρια που στοίχισαν, και τα στερήθηκαν οι γεωργιανές/οί, για να φτιαχτούν τα άχρηστα φαραωνικά έργα-σύμβολα είναι παντελώς αθέατα. Το
ιστορικό κέντρο εξάλλου, η «ολντ τάουν» και τα ευρωπαϊκού τύπου κτίρια στην κεντρική λεωφόρο Ρουσταβέλι κρύβουν καλά τη φτώχεια. Διότι στη
γειτονιά του καθεδρικού και δυο τρεις δρόμους πίσω από τις κεντρικές οδούς, σε σπίτια χαλάσματα κατοικούν άνθρωποι: εκείνοι κι εκείνες που
δεν πλησιάζουν τα μπαρ με την μπύρα στα 4-5 ευρώ, δεν τρώνε χινκάλι στα χίπστερ πέριξ του κέντρου μαγαζιά, ούτε διατρίβουν στα μοδάτα
ξενοδοχεία για-ένα-ποτήρι-κρασί.
Είναι εκείνοι κι εκείνες που εξέλεξαν –αν υποθέσουμε πως οι εκλογές τυγχάνουν αδιάβλητες- τον νυν πρωθυπουργό Ηρακλί Κομπαχίτζε, που, με
τη σειρά του, διόρισε μέσω του Κοινοβουλίου έναν πρώην ποδοσφαιριστή στη θέση του προέδρου, τον Μιχαήλ Καβελασβίλι. Αμφότεροι ανήκουν στο
«Γεωργιανό Ονειρο», το κόμμα που ίδρυσε ο Μπιτζίνα Ιβανισβίλι. Ο Ιβανισβίλι είναι μια περίπτωση μεγιστάνα «ολιγάρχη», όπως συνήθως αποκαλούμε στη Δύση τους βαθύπλουτους που προέκυψαν από την πτώση της πρώην ΕΣΣΔ, όρος υποτιμητικός, σε αντίθεση με τους δισεκατομμυριούχους
της «ιδιωτικής πρωτοβουλίας» της δύσης οι οποίοι δήθεν έβγαλαν-τα-φράγκα-τους-με-την-αξία-τους. Φημολογείται ότι αυτός, που
διετέλεσε και πρωθυπουργός της χώρας, κινεί ακόμα τα νήματα.
Αντιδυτικός και ρωσόφιλος, όπως και η παρούσα κυβέρνηση, λέγεται πως δυναμίτισε την πορεία της Γεωργίας στην Ε.Ε. –μνημειώδεις οι ταραχές
του ’24 για το νόμο περί «ξένων πρακτόρων» που παρεμπόδιζε την ελευθερία του Τύπου. Η χώρα, παρότι υποψήφια για ένταξη, ανέστειλε το
διάλογο μέχρι το 2028.
Αλλά το «Γεωργιανό Ονειρο» δεν απέχει πολύ από το δυτικό αντίστοιχο.
Από την οπισθοδρόμηση στο πώς ορίζονται οι κώδικες ηθικής, με την επιστροφή στους ενθικισμούς και την αναμόχλευση της θρησκοληψίας,
μέχρι την απευθείας ανάληψη της πολιτικής εξουσίας από τους πάμπλουτους –Τραμπισμός- και τη χαλάρωση της αστικής δημοκρατίας
–Μακρονισμός-, το ανατολικό άκρο της Ευρώπης μοιάζει πανομοιότυπο με τα δυτικά. Φτωχότερο, βεβαίως, αλλά, τηρουμένων των αναλογιών, με τις
ίδιες αβυσσαλέες ανισότητες. Τα πανάκριβα αυτοκίνητα μπροστά σε χαμόσπιτα είναι ενδεικτικά. Χωρίς τα εργοστάσια της σοβιετικής
περιόδου, η οικονομία στράφηκε –διόλου πρωτότυπο!-στις υπηρεσίες. Οι μεγαλύτεροι νοσταλγούν τη σταθερή βιοαφήγηση, λησμονώντας την
ανελευθερία, κυρίως επειδή ούτε στις παρούσες συνθήκες νιώθουν ελεύθεροι. Οι νέοι ονειρεύονται ευρωπαϊκά, παραβλέποντας πως, στις
παραλλαγές του καπιταλισμού, οι από κάτω έχουν, λίγο πολύ, τις ίδιες αλυσίδες.
Στη χώρα όπου τις τελευταίες δεκαετίες, το προσδόκιμο ζωής είναι κατά 7 χρόνια χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αφού οι δομές υγείας
κατέρρευσαν δίχως ποτέ να ανασυγκροτηθούν, ο δυτικός άνθρωπος προσκρούει στο αδιέξοδό του: ο απολιτίκ τουρίστας απολαμβάνει φτηνά
για το βαλάντιό του, ρίχνει μια ματιά στα γλυπτά των ποιητών που κοσμούν τους δρόμους, απομεινάρια μιας όλως άλλης από της σημερινής
θρησκευτικού τύπου αισθητικής, και πίνει κρασί. Αγοράζει υπηρεσίες που πουλά και στον τόπο του και κλείνει τα μάτια στην εκμετάλλευση από
τους ολιγάρχες δύσης και ανατολής. Οι οκτωβριανοί επαναστάτες από το Γκόρι –τόπος καταγωγής του Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς Στάλιν- βγάζουν ειρωνικά τη γλώσσα στους ψηφοφόρους των νεόκοπων πατερούληδων.
*Φωτογραφίες Κατέ Κ.





