Για τις εργάτριες της Βιολάντα

Ο ένδοξος θάνατος των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή. Η συγκλονιστική απεικόνιση της λεβεντιάς, από τη μια.

Και από την άλλη, ο άδοξος θάνατος των 5 εργατριών της νυχτερινής βάρδιας στο εργοστάσιο Βιολάντα…

Στους πρώτους δόξα και τιμή. 

Στις δεύτερες «…/ένα μνήμα αλατισμένο δίπλα στο χωράφι των βοδιών/νήσον αμνήμονα…»

Στις δεύτερες, λοιπόν, τις αφανείς, είναι αφιερωμένο αυτό το κείμενο με αφορμή την ποιητική συλλογή Plastic του Βορειο-Ιρλανδού ποιητή Μάθιου Ράις* που μιλάει για τους εργάτες και τις εργάτριες της 12ωρης νυχτερινής βάρδιας στο εργοστάσιο κατασκευής πλαστικών εξαρτημάτων αεροπλάνων του Μπέλφαστ.   

Η ώρα είναι… 01.29

…Για εμάς τα αστέρια σημαίνουν μόνο νυχτερινή βάρδια,
τρέλα βάθους,
τα αργά μεμονωμένα δευτερόλεπτα
κατά τα οποία το διακεκομμένο φως των αστεριών
δεν καίει αρκετά γρήγορα.

Η ώρα είναι… 05.29

Ήταν τα εβδομηκοστά γενέθλια της μικρής Γκέιλ
την περασμένη εβδομάδα και έχει μια ειδική
θέση για να κάθεται σε όλη τη βάρδια…
στο ίδιο μέρος για τόσο καιρό…

Ο πάγκος της θα μπορούσε να είναι ένα πιάνο με ουρά,
το κομμάτι του πατώματός της μια σκηνή,
και, σε μια άλλη ζωή, θα ήταν.

*Τα ποιήματα ακολουθούν χρονικές σημάνσεις (time-stamps) για να αποδώσουν την αίσθηση της αργής ροής του χρόνου κατά τη διάρκεια της βάρδιας. Ο Ράις δούλεψε ο ίδιος σε εργοστάσιο για δέκα χρόνια και η ποίησή του είναι επηρεασμένη από το βιβλίο του Γάλλου φιλοσόφου Jacques Rancière «Προλεταριακές Νύχτες: Το Όνειρο των Εργατών στη Γαλλία του 19ου Αιώνα». Στο όραμα του Rancière για τον σοσιαλισμό, οι εργάτες επιθυμούν και μπορούν να απελευθερωθούν από την εργασία του μόχθου, από το ψυχικό και σωματικό άχθος της εργασίας, και να έχουν τη χαρά μιας δημιουργικής ενασχόλησης. Το ποίημα για τη «μικρή Gail» που ο πάγκος της θα μπορούσε να είναι ένα πιάνο με ουρά, είναι μια ιδιαίτερα άμεση και συγκινητική έκφραση του οράματος αυτού, που σήμερα είναι επίκαιρο καθώς η δύσκολη εργασία των γραμμών παραγωγής αντικαθίσταται από τα ρομπότ και η απελευθέρωση από την ΑΝΑΓΚΗ είναι ορατή. Το ίδιο και η ελευθερία για αυτοπραγμάτωση. Όμως και πάλι τίποτα δεν θα δοθεί, αλλά θα διεκδικηθεί με αγώνες και αίμα…  

Με αφορμή ένα άρθρο στον The Guardian