Με ρώτησε αν είδα τα Όσκαρ. Της είπα ότι είδα τον Μπαρδέμ να φωνάζει «όχι στον πόλεμο, λευτεριά στην Παλαιστίνη». Μου είπε ότι δεν την ενδιαφέρει ούτε ο πόλεμος, ούτε η γενοκτονία στη Γάζα, τη νοιάζει μόνο η οικογένειά της και η δουλειά της. Είναι ένα νεαρό κορίτσι που το λένε Ειρήνη. Μου είπε πως αμφισβητεί τα πάντα και ότι και οι ναζί είχαν την αλήθεια τους! Μου είπε πως δεν είναι νεοναζί. Αλλά δεν κατάλαβε ότι ήδη έγινε, ότι οι συνθήκες για το νέο ολοκληρωτισμό είναι η αδυναμία διάκρισης του ψέματος από την αλήθεια, είναι η βαριά ομίχλη της γενικευμένης σύγχυσης, είναι εκεί όπου όλα μπορεί να ισχύουν και να μην ισχύουν, εκεί όπου οι πολίτες πιστεύουν τα πάντα και τίποτα, και γι’ αυτό καταλήγουν στην ακροδεξιά…
Της μίλησα για την «κοινοτοπία του κακού». Δεν γνώριζε την Χάνα Άρεντ. Μόνο κάτι της έλεγε το όνομα Άιχμαν. Της είπα ότι κι αυτός «κοίταζε τη δουλειά του», ότι ήθελε να είναι αποτελεσματικός, ότι η μαζική δολοφονία ανθρώπων ήταν γι’ αυτόν μια δουλειά που έπρεπε να κάνει, μια «διαχείριση πόρων»!
Αυτό που αναστάτωσε την Άρεντ δεν ήταν η σκληρότητα του Άιχμαν, αλλά η απουσία ενσυναίσθησης και προπάντων η πλήρης απουσία σκέψης. Ποτέ δεν αναρωτήθηκε αν οι πράξεις του ήταν σωστές ή λάθος. Είχε απλώς σταματήσει να σκέφτεται, αντικαθιστώντας την ηθική κρίση με τη γραφειοκρατική διεκπεραίωση. Έστειλε εκατομμύρια στον θάνατο όχι γιατί τους μισούσε προσωπικά, αλλά γιατί «αυτή ήταν η δουλειά του». Ακολουθούσε τις διαδικασίες. Έπιανε τα νούμερα. Έκανε ό,τι του έλεγαν.
Η «κοινοτοπία του κακού» είναι η διαπίστωση ότι η γενοκτονία και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας γίνονται από απλούς ανθρώπους που δεν ρωτούν, που δεν σκέφτονται, που δεν αναζητούν την αλήθεια, που μόνο υπακούν τυφλά.
Όταν οι άνθρωποι δεν μπορούν να αναγνωρίσουν την αλήθεια, γίνονται ευάλωτοι σε οποιοδήποτε αφήγημα ακούγεται ελκυστικό. Πιστεύουν τα πάντα και τίποτα ταυτόχρονα. Κουράζονται να ψάχνουν το σωστό και απλώς παραδίδονται. Έτσι, οι επικοινωνιολόγοι του Τραμπ τους παρουσιάζουν τον πόλεμο εναντίον του Ιράν σαν βιντεοπαιγνίδι όπου δεν σκοτώνονται άνθρωποι και μικρά παιδιά, αλλά μόνο "εικονικά" ανθρωπάκια!
Η υπερπληροφόρηση επιδεινώνει την κατάσταση καθώς «πνίγει» την αλήθεια μέσα στο «θόρυβο» και τη σύγχυση - γεγονός που καθιστά άχρηστη την απαγόρευση- καταλήγοντας στην καταξίωση της κοινοτοπίας, των «σκουπιδιών» και του ανεξάντλητου χάχανου. Σήμερα, βασανιζόμαστε, όπως ο πληθυσμός στο «Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο» του Χάξλεϊ, όχι γιατί γελάμε αντί να σκεφτόμαστε, αλλά γιατί δεν ξέρουμε ούτε γιατί γελάμε ούτε για ποιο λόγο έχουμε σταματήσει να σκεφτόμαστε.
Οι πολιτισμοί-φυλακές και οι μηχανισμοί ελέγχου της σκέψης όπως ακριβώς τις περιέγραψε ο Όργουελ, είναι εδώ. Θυμίζω τις μελέτες του αμερικανικού Πενταγώνου μέσω των αμερικανικών πανεπιστημίων με ακούσια πειραματόζωα τους χρήστες του facebook. Θυμίζω την πρόσφατη σύγκρουση Τραμπ με την εταιρία Τεχνητής Νοημοσύνης Anthropic με επίδικο την μαζική παρακολούθηση των πάντων.
Στόχος της εξουσίας είναι η χειραγώγηση, να σταματήσουμε να σκεφτόμαστε, γιατί η σκέψη είναι εμπόδιο στη λειτουργία της μηχανής. Μας θέλουν άσκεφτους, υπάκουους, γρανάζια, Άιχμαν. Σ’ αυτόν το νέο ολοκληρωτισμό οι παλιοί θα ωχριούν…
