Συνειδήσεις που ανέχονται το έγκλημα

Όταν ο, μάλλον ελληνολάτρης, υπουργός Ασύλου –όρος ιερός για τα παραδεδομένα- θεωρεί αυτονόητα πως τα σύνορα φυλάσσονται με πτώματα και όταν εκείνη που έγινε γνωστή ως Μάνα εκλαμβάνει ως εισβολείς μωρά κι εφήβους, η σήψη είναι εδώ. Κι η «φρίκη», κατά το σεφερικόν, «Δεν κουβεντιάζεται γιατί είναι ζωντανή/Γιατί είναι αμίλητη και προχωράει», μετρώντας πτώματα.

«Παιδάκι μου, τον πόνο σου πού να τον απιθώσω;»: οι ποιήτριες του λαού, εκείνες που έκαναν τον επιτάφιο θρήνο τέχνη υψηλή, είναι οι μόνες, ίσως, που δύνανται να εκφράσουν την απόγνωση. Και την απαρχή του τέλους ενός κόσμου που παρακμάζει και, παρακμάζοντας, σκοτώνει.

Αλλά τούτο δεν έκανε από πάντα ο δυτικός πολιτισμός; Επηρμένος και πεισιθάνατος, κυριαρχούσε σκοτώνοντας: ο διαφωτισμός που, δήθεν, ξαναγέννησε τον ανθρωπισμό, ουδέποτε ανέκοψε τον ιμπεριαλισμό, με τους κατακτητικούς πολέμους και την υποδούλωση των λαών. Και τώρα, που η Δύση, εκμεταλλευόμενη ανθρώπους και φυσικό περιβάλλον, πισωγυρίζει ακάθεκτη σε νέες μορφές ολοκληρωτισμού, η επαναφορά του μίσους είναι εδώ: ο μηχανισμός της προπαγάνδας που διαιρεί τους από κάτω με τεχνητές κατασκευές φέρει στην επιφάνεια ζωώδη ένστικτα. Όσο οι λαϊκές τάξεις καταφάσκουν στο αφήγημα που υποδεικνύει ως μέγα εχθρό τα καταφρονημένα, τόσο οι ηγεμονεύουσες τάξεις τρίβουν τα χέρια από χαρά. Και μαζεύουν κέρδη.

Η νέα φασιστικού τύπου δημαγωγία ονομάζει «εισβολείς» τις απεγνωσμένες ψυχές που πνίγονται στο Αιγαίο. Η δήθεν πολιτισμένη Δύση αποποιείται κάθε ευθύνη για την ανθρωπολογική κρίση που δημιουργεί, ξανά και ξανά, στις υποτελείς χώρες. Και πείθει τις μάζες πως άρπαγες δεν είναι οι λίγοι που κρατούν για πάρτη τους τον μόχθο των πολλών αλλά οι κατατρεγμένες, από φτώχεια ή από πόλεμο, μάνες που γυρεύουν ξεροκόμματα για τα σπλάχνα τους.

Η προπαγάνδα, έτσι, στήνεται με μια μεγάλη αντιστροφή: εισβολείς δεν είναι οι λεγόμενες «μεγάλες δυνάμεις» που εκμεταλλεύονται χώρες και λαούς αλλά οι κατατρεγμένοι που προκύπτουν από αυτές τις εισβολές και προσπαθούν, με κάθε δυνατό τρόπο, να διασωθούν. Η φασιστικού τύπου ρητορική προκαλεί ηθικό πανικό: χρησιμοποιεί τους απεγνωσμένους ως θύτες άλλων, επίσης απεγνωσμένων, της φτωχολογιάς που δημιουργεί ο καπιταλισμός στη Δύση: το «έθνος», φετιχοποιημένο, επίλεκτο και, φυσικά, αταξικό, ωσάν να μην υπάρχουν δούλοι κι αφεντικά με αντικρουόμενα συμφέροντα, τρέμει μην τυχόν και βιαστεί. Και λερωθεί το «αίμα» του. Έτσι, «οι πεινώντες και διψώντες την δικαιοσύνην» την εννοούν μοναχά για τα παιδιά τους. Ο ανθρωπισμός εύκολα μετατρέπεται έτσι σε μισανθρωπισμό, που διαιρεί υψώνοντας τείχη μεταξύ λαών και φυλών.

Λησμονώντας πως η μετανάστευση -αλλά κι η δυστυχία της προσφυγιάς- πάμπολλες φορές, μέσα στον δραματικό της χαρακτήρα, προωθεί κι εμπλουτίζει τους πολιτισμούς, με την ενστάλαξη του μίσους ο άνθρωπος απανθρωποποιείται. Έτσι, τις τελευταίες μέρες, μετά τη νέα τραγωδία στη Χίο, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όσ@ δεν υποστήριξαν το κυρίαρχο, κυβερνητικό, αφήγημα Πλεύρη, δέχτηκαν μια -δυστυχέστατα, διόλου πρωτοφανή- επίθεση, με συντονισμένα σχόλια συγκεκριμένης λογικής κι αισθητικής.

Το πρόβλημα βεβαίως δεν βρίσκεται στους πληρωμένους κονδυλοφόρους του μηχανισμού του συστήματος. Το μείζον βρίσκεται στις αλλοτριωμένες διάνοιες, πλούσιων και φτωχών, που καταπίνουν απερίσκεπτα ό,τι τους σερβίρεται.

Διότι πριν εκτελεστεί το, καλά μελετημένο, έγκλημα, είχαν ήδη διαμορφωθεί οι συνειδήσεις που θα το ανέχονταν. Και θα το επευφημούσαν.     

 *Φωτογραφία αρχείου