Δημοκρατίες ζόμπι και κόμματα ζόμπι

Οι δημοκρατίες τον 21ο αιώνα δεν ανατρέπονται, αλλά απονεκρώνονται καθώς σταδιακά διαβρώνονται. Γι’ αυτό αποκαλούνται «δημοκρατίες ζόμπι».

Ο όρος δημοκρατία ζόμπι περιγράφει ένα πολίτευμα που διατηρεί την εξωτερική του μορφή αλλά που έχει χάσει το στοιχειώδες αστικοδημοκρατικό περιεχόμενο. Εκλογές διεξάγονται, αλλά είναι κενές νοήματος τελετουργίες, καθώς το κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία ελέγχει τον εκλογικό μηχανισμό (χρηματοδοτεί τα ΜΜΕ, τους ψηφοφόρους -ΟΠΕΚΕΠΕ-, τάζει δουλειές σε επιχειρηματίες αλλά και εργαζόμενους).

Οι θεσμοί είναι κελύφη αδειανά. Η δικαιοσύνη, τα ΜΜΕ και η δημόσια διοίκηση χάνουν την ανεξαρτησία τους και μετατρέπονται σε «όργανα» της εκάστοτε κυβέρνησης. 

Κρατικοί αξιωματούχοι - εισαγγελείς, γενικοί επιθεωρητές, επικεφαλής ανεξάρτητων αρχών, επίτροποι, κεντρικοί τραπεζίτες - απολύονται ή δεν εξελίσσονται και οι θέσεις τους παραδίδονται σε υπαλλήλους πιστούς στον ηγέτη. Η νομοθετική εξουσία, στα χέρια του κυβερνώντος κόμματος, γίνεται μια «σφραγίδα» της εκτελεστικής εξουσίας. Τα δικαστήρια εξακολουθούν να εκδικάζουν υποθέσεις, αλλά οι δικαστές εξελίσσονται ή διορίζονται με κριτήριο τις πολιτικές τους απόψεις (διορισμός της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την κυβέρνηση), ενώ οι αποφάσεις τους, καλυμμένες με ουδέτερους νομικούς όρους, παρέχουν στον ηγέτη αυτό που θέλει, υποστηρίζοντας τις πολιτικές του και απαλλάσσοντάς τον από την όποια ευθύνη (Το φαινόμενο δεν είναι μόνο ελληνικό, είναι γενικευμένο). Γενικά το κατ’ ευφημισμό κράτος δικαίου «κάνει χάρες σε φίλους και διώξεις στους αντιπάλους». «Η διάκριση των εξουσιών αποδεικνύεται μια ασήμαντη συμφωνία κυρίων» (αναφέρει αρθρογράφος του Guardian) και δεν υπάρχουν ουσιαστικοί έλεγχοι στην εξουσία του ηγέτη.

Αν όλα αυτά τα χαρακτηριστικά της «δημοκρατίας ζόμπι» σας θυμίζουν την περίπτωσή μας, καλώς σας την θυμίζουν.

Επίσης ο όρος «δημοκρατία ζόμπι» χρησιμοποιείται για να περιγράψει κόμματα ή πολιτικές που, αν και έχουν αποτύχει ή δεν έχουν νέες προτάσεις, συνεχίζουν να κυριαρχούν στο πολιτικό σκηνικό. Αυτά τα «κόμματα ζόμπι» επαναλαμβάνουν μηχανικά παλαιά συνθήματα και τροφοδοτούνται από την πόλωση και το κομματικό ένστικτο αντί για τον ορθολογικό διάλογο. Ο δημόσιος λόγος αντικαθίσταται από συναισθηματικές αντιδράσεις και τις συγκρούσεις των «φυλών» του διαδικτύου, χωρίς ουσιαστική σκέψη ή αναζήτηση της αλήθειας. Σ’ αυτό το πολιτικό περιβάλλον οι πολίτες συχνά αποσύρονται από την ενεργό συμμετοχή, αισθανόμενοι ότι η ψήφος τους δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα, αλλά κι όταν προς στιγμήν νομίζουν ότι θα το αλλάξουν, καταλήγουν να ψηφίζουν λαϊκίστικα κόμματα που επαναλαμβάνουν παλαιοσυντηρητικά συνθήματα και ακροδεξιές ιδέες (αναφέρομαι στο υπό ίδρυση κόμμα ζόμπι της κας. Καρυστιανού). Έτσι η απογοήτευση και η πολιτική αποστράτευση παγιώνεται, μαζί και ο καθεστωτικός αυταρχισμός…