likes και ναρκισσισμός

[ ARTI news / Κόσμος / 27.06.20 ]

H έρευνα έχει βρει ισχυρούς συσχετισμούς μεταξύ του επιθετικού «μεγαλοπρεπούς ναρκισσισμού» και ενός ολόκληρου φάσματος συμπεριφορών στα κοινωνικά μέσα, όπως: ο χρόνος που αφιερώνεται, η συχνότητα των tweets και η συχνότητα δημοσίευσης selfie. Ωστόσο, έχει βρεθεί μικρή σχέση των πιο «ευάλωτων» τύπων ναρκισσισμού με τα κοινωνικά μέσα. Συνεπώς, οι διαφορετικές πτυχές του ναρκισσισμού συνδέονται με διαφορετικό τρόπο με τα κοινωνικά μέσα και αντιστρόφως.

Βρέθηκε ότι οι άνθρωποι με υψηλά επίπεδα ναρκισσισμού τείνουν να χρησιμοποιούν το Twitter (και άλλες πλατφόρμες που βασίζονται στο κείμενο), ενώ όσοι χρησιμοποιούν το Facebook (και άλλες οπτικές πλατφόρμες) τείνουν να γίνονται περισσότερο ναρκισσιστές με την πάροδο του χρόνου. Γενικά, αυτοί που έχουν υψηλά αισθήματα «ανωτερότητας» προτιμούν το Twitter, ενώ εκείνοι που έχουν έντονη την ανάγκη της «έκθεσης» και της προβολής, προτιμούν το Facebook.

Φυσικά, μπορεί και κάποια άλλη πτυχή της προσωπικότητας ή της συμπεριφοράς να συνδέει τον ναρκισσισμό με τη χρήση των κοινωνικών μέσων. Μια πιθανότητα προτείνεται από μια πρόσφατη μελέτη, όπου διαπιστώθηκε ότι ο εκφοβισμός στον κυβερνοχώρο και το cyberstalking μεσολαβούν στη σχέση ναρκισσισμού-κοινωνικών μέσων. Οι ναρκισσιστές τείνουν να θέλουν να ασκήσουν εξουσία. Ένας τρόπος με τον οποίο μπορούν να το κάνουν αυτό είναι να εκφοβίσουν τους άλλους και να εκφοβίσουν μέσω της διάπραξης προσωπικών εγκλημάτων στον κυβερνοχώρο. Με αυτόν τον τρόπο, ο ναρκισσισμός συνδέεται με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που επιτρέπει στον ναρκισσιστή να κυριαρχεί πάνω σε άλλους. Αυτός μπορεί να είναι ο λόγος που ο «μεγαλοπρεπής» ναρκισσισμός, με τις πιο επιθετικές του τάσεις, συνδέεται με τη χρήση των κοινωνικών μέσων μαζικής ενημέρωσης περισσότερο από τις «ευάλωτες» μορφές ναρκισσισμού.

Διαφορά ανδρών και γυναικών

Διαφορετικές μορφές κοινωνικών μέσων σχετίζονται, με διαφορετικούς τρόπους, με διαφορετικές πτυχές του ναρκισσισμού. Αυτό μας φέρνει σε μια άλλη διάκριση σε αυτήν την ολοένα και πιο περίπλοκη ιστορία: τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Οι άνδρες και οι γυναίκες διαφέρουν ως προς την τάση τους να δείχνουν τον ναρκισσισμό τους, σε πολλές κοινωνίες τα ποσοστά είναι υψηλότερα για τους άνδρες (8% του ανδρικού πληθυσμού) από ό, τι για τις γυναίκες (5% του γυναικείου πληθυσμού). Οι άνδρες βαθμολογούνται επίσης ελαφρώς υψηλότερα από τις γυναίκες όσον αφορά τις ανάγκες «εξουσίας/ηγεσίας», ενώ δεν υπάρχει διαφορά στον τομέα της "προβολής". Υπάρχουν στοιχεία από διάφορες πηγές ότι τα κοινωνικά μέσα έχουν δυσανάλογα αρνητικό αντίκτυπο στις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων των επιπέδων ναρκισσισμού και άλλων σχετικών συμπεριφορών.

Διαπιστώσαμε ότι οι γυναίκες είναι πολύ πιο πιθανό να χρησιμοποιούν εκφοβιστικές τακτικές αυτο-παρουσίασης στα κοινωνικά μέσα από τους άνδρες. Η ανησυχητική τάση για σεξουαλικές selfies που δημοσιεύτηκαν από γυναίκες θα μπορούσε να εξηγηθεί ως αποτέλεσμα της «εκφοβιστικής» στρατηγικής αυτο-παρουσίασης που χρησιμοποιούν τα κορίτσια με ναρκισσισμό. Αυτή η συμπεριφορά μπορεί να ενισχυθεί μέσω της λήψης likes που είναι ιδιαίτερα σημαντικά για τον "ευάλωτο" ναρκισσιστή και αυτή η ενίσχυση οδηγεί περισσότερο σε μια αυτοκαταστροφική συμπεριφορά. Όμως, η μη λήψη "likes" μπορεί να είναι εξίσου κακή για αυτήν την ομάδα χρηστών. 

Η μη ενίσχυση Likes μπορεί να οδηγήσει σε προσωρινό αυξημένο επίπεδο δραστηριότητας και επιθετικότητας – αυτό είναι ένα να πολύ γνωστό φαινόμενο στις περιπτώσεις μη ανταμοιβής στα ζώα!- καθώς και σε μια σειρά αρνητικών επιπτώσεων στη φυσιολογία, μέσω της δράσης των ορμονών του στρες- αυτό που δημιουργεί τον εθισμό στο Διαδίκτυο. Ο συνδυασμός με την προκύπτουσα «ναρκισσιστική οργή» λόγω της μη κοινωνικής αποδοχής και έγκρισης, στο πλαίσιο των κοινωνικών μέσων, προκαλεί μια αυξημένη δραστηριότητα δημοσίευσης, αγωνία και πλήγμα στην αυτοεκτίμηση του ατόμου, καθώς και μία παρεκτροπή σε επιθετικές κυβερνο-συμπεριφορές που εκπέμπονται για να προστατέψουν τον εαυτό μέσα από τον εξευτελισμό των άλλων.

Επομένως, όχι μόνο η σχέση μεταξύ της χρήσης των κοινωνικών μέσων και του ναρκισσισμού είναι πολύπλοκη και διαμεσολαβείται από τους τύπους χρήσης των κοινωνικών μέσων και από τα χαρακτηριστικά των χρηστών, αλλά έχει επιπτώσεις στο πώς πρέπει να δούμε αυτήν τη μορφή συμπεριφοράς στον κυβερνοχώρο. Τα στοιχεία δείχνουν έντονα την ανάγκη για ενδελεχή επανεκτίμηση της σχέσης μας με αυτήν την τεχνολογία.

Phil Reed D.Phil.

 https://www.psychologytoday.com/us/blog/digital-world-real-world/201909/narcissism-and-social-media-should-we-be-afraid