Τ. Πικετί: Η ανισότητα είναι και ιδεολογική και πολιτική

[ ARTI news / Κόσμος / 04.09.19 ]

Η ανισότητα δεν είναι μόνο οικονομική, "Η ανισότητα είναι ιδεολογική και πολιτική", μας λέειστο νέο βιβλίο του ο Thomas Piketty

Ο γάλλος οικονομολόγος δημοσιεύει, την Πέμπτη 12 Σεπτεμβρίου, από τις εκδόσεις "Capital and Ideology" του Seuil, ένα βιβλίο που διερευνά το σχηματισμό και την αιτιολόγηση των ανισοτήτων. 

Το προηγούμενο βιβλίο του Πικετί "Κεφάλαιο τον 21ο αιώνα" εκδόθηκε το 2013 και πούλησε 2,5 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο. Εκεί ο Πικετί επιχειρεί να ανανεώσει τη σύγχρονη οικονομική σκέψη και τις προοπτικές της, με τον ίδιο τρόπο που έκανε ο Κ. Μαρξ με το ομότιτλο έργο τον 19ο αιώνα.

Ο 20ός αιώνας σημαδεύτηκε αρχικά από τη μείωση των ανισοτήτων, γράφει ο συγγραφέας. Οι πόλεμοι προκάλεσαν μια χωρίς προηγούμενο ανακατανομή του συσσωρευμένου πλούτου. Η ανάπτυξη, όμως, σε συνθήκες ειρήνης οδήγησε στην αύξηση των ανισοτήτων, καθώς η απόδοση του κεφαλαίου είναι μεγαλύτερη από τον ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης. Ταυτόχρονα, ένα νέο φαινόμενο επιτείνει τις ανισότητες: η εκτόξευση, πέρα από κάθε λογική, των αμοιβών της ελίτ των μάνατζερ. Επιπροσθέτως, οι μεγάλες περιουσίες εξασφαλίζουν τόσο υψηλότερες αποδόσεις όσο μεγαλύτερη είναι η αρχική συσσώρευση πλούτου. Το αποτέλεσμα είναι μια συνεχής διεύρυνση των ανισοτήτων, που ξαναφέρνει τον κόσμο μας στο ακραίο σημείο που βρισκόταν πριν ξεσπάσει ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος. Οι αρχές της αξιοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης υποχωρούν.

Στο νέο του βιβλίο ο Πικετί μας καλεί να πάρουμε υπόψη μας στα σοβαρά την ιδεολογία

Η ανισότητα δεν είναι μόνο οικονομική ή τεχνολογική, είναι και ιδεολογική και πολιτική. Αυτό είναι ίσως το πιο προφανές συμπέρασμα της ιστορικής έρευνας στο νέο του βιβλίο. Με άλλα λόγια, η αγορά και ο ανταγωνισμός, τα κέρδη και οι μισθοί, το κεφάλαιο και το χρέος, οι ειδικευμένοι και ανειδίκευτοι εργαζόμενοι, οι υπήκοοι και οι αλλοδαποί, οι φορολογικοί παράδεισοι και η ανταγωνιστικότητα, δεν υπάρχουν ως τέτοιοι. Πρόκειται για κοινωνικές και ιστορικές κατασκευές που εξαρτώνται εξ ολοκλήρου από το νομικό, φορολογικό, εκπαιδευτικό και πολιτικό σύστημα που επιλέγουμε να δημιουργήσουμε και τις κατηγορίες που δίνουμε στους εαυτούς μας. 

Αυτές οι επιλογές, λέει ο Πικετί, αφορούν πρωτίστως τις αντιλήψεις που διαμορφώνει κάθε κοινωνία για την κοινωνική δικαιοσύνη και την δίκαιη οικονομία και τις πολιτικο-ιδεολογικές σχέσεις εξουσίας μεταξύ των διαφόρων ομάδων. Το σημαντικό είναι ότι αυτές οι σχέσεις δύναμης δεν είναι μόνο οικονομικές: είναι επίσης και πάνω από όλα διανοητικές και ιδεολογικές. Με άλλα λόγια, οι ιδέες και οι ιδεολογίες μετρούν την ιστορία. Επιτρέπουν συνεχώς να κατασκευάζουν νέους κόσμους και διαφορετικές κοινωνίες. Υπ’ αυτή την οπτική οι πολλαπλές κατευθύνσεις είναι πάντοτε δυνατές...

Πληροφορίες: Le Monde