Τι προτιμάτε τον Σαρλό ή τον Τσάρλι Τσάπλιν;

[ Κλεοπάτρα Ροντήρη / Ελλάδα / 09.12.16 ]

  Όταν κάποτε στο Βεβέ της Ελβετίας ο 80χρονος Τσάρλι Τσάπλιν μέσα στο οικείο περιβάλλον της βίλας του με τα αιωνόβια δέντρα, αποφάσισε, μετά από πολυετή σιωπή, να δεχθεί δημοσιογράφους, δήλωσε πως ο Σαρλό ήταν ο άλλος του εαυτός, και ότι τον αγαπούσε πολύ.

Εσείς ποιον αγαπάτε; Ποιον προτιμάτε; Τον Σαρλό ή τον Τσάρλι Τσάπλιν;

Τον αλητάκο που αιώνια θα φιγουράρει με το στραπατσαρισμένο ημίψηλο, το θεόφαρδο παντελόνι, το στενούτσικο σακάκι και τα αστεία αναγυρισμένα παπούτσια ή τον κύριο με το σμόκιν και το μεταξωτό άσπρο κασκόλ;

Πείτε ποιον; Τον κοντούλη με τα λάγνα σπινθηροβόλα μάτια ή τον ακαταμάχητο γυναικά του Χόλιγουντ;

Διαλέξτε! Τον αφελή και ευέλικτο φυγάδα, που γελοιοποιεί αστυνομικούς, τραπεζίτες και αξιοσέβαστους επαγγελματίες ή τον επιτυχημένο -πριν τα 30 του- επιχειρηματία;

Ποιον αισθάνεστε πιο οικείο; Τον ανθρωπάκο που κάθε φορά χάνεται στο πουθενά ή τον διάσημο σταρ;

Δεν είναι δα και σπουδαίο το δίλημμα! Για μας είναι ο Σαρλό.

Αυτόν μόνο μπορούμε να έχουμε. Για πάντα θα γελάμε με τα κόλπα του και τ’ αστεία του, ενώ το ίδιο πάντα, κάπου θα καραδοκεί ένα δάκρυ. Όπως εκείνο το δικό του δάκρυ στο Χαμίνι, όταν επιτέλους πηδώντας από στέγες, εξουδετερώνοντας κακούς αστυνομικούς και υποκριτές κοινωνικούς λειτουργούς, φτάνει να αγκαλιάσει το παιδάκι (τον υπέροχο Τζάκι Κούγκαν-έτσι, θέλω να πω τ’ όνομά του).

Δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει, παρά μόνο το έργο του˙ και υπήρξε μεγαλοφυής δημιουργός!

Είναι σίγουρα πάνω απ’ όλα αυτός που βλέπουμε στο πανί. Είναι ο ευαίσθητος αλήτης, που προστατεύει τα αδέσποτα. Είναι ο απεγνωσμένα ερωτευμένος, που ενώ είναι αδύνατον, έστω και να τον κοιτάξει, η καλή του, εκείνος φυλάει κάτω από το μαξιλάρι του τη φωτογραφία της. Είναι ο αξιοπρεπής άστεγος, που δίνει λουλούδια σε μια δυστυχισμένη. Είναι ο γενναιόδωρος κλοσάρ, που εφευρίσκει τρόπους να προσφέρει πολύτιμα όνειρα σε μια τυφλή. Είναι ο πεινασμένος, που τρώει αριστοκρατικά το βρασμένο του παπούτσι με μαχαίρι και πιρούνι. Είναι ο κλόουν, ο ακροβάτης, που αντί για γόης αρκείται πικραμένος στο ρόλο του παλιάτσου. Είναι ο άνεργος, που τυχαία βρίσκεται επικεφαλής διαδήλωσης.  Είναι ο εργαζόμενος, που συνεχίζει να κινείται μηχανικά ακόμα κι όταν η δουλειά του τελειώνει. Είναι αυτός που μπόρεσε να γελάσει δημόσια, σε δύσκολους καιρούς, με τον αιμοσταγή Χίτλερ και να τον διασύρει ανεπανόρθωτα στις συνειδήσεις εκατομμυρίων ανθρώπων. Ποιος δε θυμάται και δεν έχει δει, έστω και αποσπασματικά, τη σκηνή που κάνει τη γήινη σφαίρα μπάλα και βαριεστημένα τη χτυπάει … ποικιλοτρόπως.

Με κανένα τρόπο δεν μπορούμε -και δεν πρέπει- να έχουμε τον Τσάρλι Τσάπλιν. Δεν μπορούμε να τον διεκδικήσουμε, αν και όλοι θέλουμε μια μεγαλοφυία, νομίζοντας πως εύκολα θα την οικειοποιηθούμε ή θα τη συντρίψουμε.

Και είναι μια μεγαλοφυία, που από τις φτωχογειτονιές του Λονδίνου, με την τρελή μάνα, στα πέντε του χρόνια ως παιδί θαύμα βγαίνει στο σανίδι. Παίζει, τραγουδάει, ακροβατεί. Δουλεύει˙ ασταμάτητα! Μόνο του απάγκιο ο ετεροθαλής εβραίος αδελφός του Σίντνεϊ, για πάντα. Φεύγει περιοδεία στην Αμερική το 1912 και μένει εκεί για να γίνει διάσημος κι εκατομμυριούχος. Δε γίνεται ποτέ αμερικανός αφού ποτέ δε ζητάει και γι’ αυτό και δεν παίρνει την αμερικάνικη υπηκοότητα. Το 1943 ξεκινώντας για να παραστεί σε πρεμιέρα ταινίας του στο Λονδίνο, μαθαίνει καθ’ οδόν ότι είναι ανεπιθύμητος πλέον στη «γη της επαγγελίας». Τον έφαγε ο μακαρθισμός, ήταν πιο «αναιδής», πιο «κομουνιστής» απ’ όσο επιτρεπόταν. Και τέλος η εφορία τον αναγκάζει να ζήσει για πάντα στην Ελβετία. Είναι ευτυχής εκεί. Έχει την Ούνα (είπε πως όταν τη γνώρισε κατάλαβε τι ζητούσε σ’ όλη του τη ζωή), τα παιδιά του, περιπάτους, πού και πού βγαίνει μόνο για να πάει σε τσίρκο και ασχολείται με την τελειοποίηση και την επανέκδοση παλιών ταινιών του.

Το 1972 επιστρέφει στην Αμερική για να πάρει ένα Oscar για τη συνολική προσφορά του στον κινηματογράφο. Το 1931 είχε πάρει στο Παρίσι και το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής. Το 1975 η Ελισάβετ της Αγγλίας τον έκανε sir. Ήταν υποψήφιος για το νόμπελ το 1969.

Το περίεργο είναι ότι τον στενοχώρησε ο ομιλών κινηματογράφος˙ νόμιζε πως αυτό θα ήταν το τέλος του φτωχού Σαρλό (έτσι τον βάφτισαν οι Γάλλοι), ότι  θα καταστρεφόταν ο «εκφραστικός» αλητάκος του, αν μιλούσε. Από τις ογδόντα μία ταινίες που έκανε, μόνο πέντε ήσαν ομιλούσες. Ε, και; Σ’ αυτόν, κατά μέγα μέρος, οφείλεται το ότι ο κινηματογράφος ανακηρύχτηκε σε Τέχνη.

Σημάδεψε ανεξίτηλα τον εικοστό αιώνα. Ήταν ο σπουδαιότερος ως τώρα, ηθοποιός του κόσμου.

Ο Τσάρλι Τσάπλιν έφυγε ανήμερα τα Χριστούγεννα του 1977. 

Όμως ο Σαρλό έμεινε κοντά μας για πάντα…