Στον Ντ. Γκρόσμαν το βραβείο Μπούκερ

[ ARTI news / Κόσμος / 17.06.17 ]

Το Διεθνές Βραβείο Λογοτεχνίας Μπούκερ απονεμήθηκε φέτος στον Ισραηλινό συγγραφέα Ντέιβιντ Γκρόσμαν για το μυθιστόρημα «A horse walks into a bar» (Ένα άλογο μπαίνει μέσα στο μπαρ) που ακόμα δεν έχει εκδοθεί στην Ελλάδα. Το βραβείο συνοδεύεται από το ποσό των 50.000 λιρών το οποίο θα μοιραστούν ο συγγραφέας και ο μεταφραστής του στα αγγλικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Γκρόσμαν είναι ο ένας εκ των δύο Ισραηλινών συγγραφέων που ήταν στην βραχεία λίστα των διεκδικητών του βραβείου.

Η shortlist για το βραβείο Μπούκερ 2017 ήταν η εξής: «Πυξίδα» του Ματίας Ενάρ (Γαλλία) «A horse walks into a bar» του Νταβίντ Γκρόσμαν (Ισραήλ) «Οι αόρατοι» του Ρόι Γιάκμπσεν (Νορβηγία) «Καθρέπτης, ώμος, φλας» της Ντόρτε Νορς (Δανία) «Ιούδας» του Άμος Οζ (Ισραήλ) «Fever Dream» (Distancia de Rescate) της Σαμάνθα Σβεμπλιμ (Αργεντινή)

Γεννημένος στην Ιερουσαλήμ το 1954, ο Γκρόσμαν πήρε μέρος στον πόλεμο του Γιομ Κιπούρ, σπούδασε φιλοσοφία και θέατρο στο Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της γενέτειράς του και εργάστηκε στο κρατικό ραδιόφωνο Kol Yisrael. Η συγγραφική του διαδρομή έκτοτε συμβαδίζει με τον κριτικό δημόσιο λόγο του που συχνά τον καθιστά «παρείσακτο» για μερίδα του ισραηλινού ακροατηρίου. Οταν ξέσπασε ο πόλεμος στον Λίβανο το 2006, ύστερα από την απαγωγή δύο ισραηλινών στρατιωτών από τη Χεζμπολάχ, ο Γκρόσμαν αρχικά υποστήριξε την εισβολή στα εδάφη του Λιβάνου προβάλλοντας την ανάγκη του Ισραήλ να αμυνθεί. Κατά τη διάρκεια του πολέμου άλλαξε γνώμη και στις 10 Αυγούστου του 2006 μαζί με τους συμπατριώτες του Αμος Οζ και Αβραάμ Γεοσούα σε συνέντευξη Τύπου προέτρεψε την κυβέρνηση να προχωρήσει σε κατάπαυση του πυρός και διαπραγματεύσεις. Δύο ημέρες μετά, ο δευτερότοκος γιoς του Ούρι, λοχίας στα Τεθωρακισμένα, θα σκοτωθεί από αντιαρματικό πύραυλο στη διάρκεια επίθεσης στον Νότιο Λίβανο. Η τραγική αυτή εμπειρία επιβιώνει στο αριστουργηματικό μυθιστόρημά του «Στο τέλος της γης» (Καστανιώτης, 2011), όπου ο γιος της Ορα, Οφερ, φεύγει για μια μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση. Ταξιδεύοντας προς τη Γαλιλαία, σχεδόν απάγει τον Αβραμ, φίλο και εραστή της νιότης της, και περιπλανιέται στο Ισραήλ, κάνοντας το μόνο πράγμα που μπορεί για να προστατεύσει τον γιο της: μιλάει γι' αυτόν και βιώνει την ιστορία της ζωής του.

«Μια μάταιη φονική επαναληπτικότητα» αποκαλεί ο Γκρόσμαν την κατάσταση που επικρατεί ανάμεσα στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη. Παρομοιάζει την ατμόσφαιρα σαν μια τεράστια φούσκα που σκεπάζει και τους δύο και αναρωτιέται πώς είναι δυνατόν να πνίγονται μέσα σ’ αυτήν τη φούσκα και οι Ισραηλινοί και οι Παλαιστίνιοι για πάνω από έναν αιώνα τώρα. Πιστεύω ότι δεν υπάρχει κυριολεκτικότερη έκφραση από τη «φονική επαναληπτικότητα» για να περιγράψει την ψυχική κόπωση ενός ανθρώπου ο οποίος έχει θυσιάσει ό,τι πολυτιμότερο, το παιδί του σ’ αυτήν τη ματαιότητα, ο οποίος έχει την ευαισθησία να βλέπει πέρα από τα παιχνίδια της μικροπολιτικής -ακόμη κι αν παίρνει το βαρύγδουπο όνομα της γεωπολιτικής- και να ζητάει την ειρήνη.»

Στα ελληνικά κυκλοφορούν επίσης τα εξής βιβλία του Γκρόσμαν: «Το παιδί ζιγκ - ζαγκ» (Καστανιώτης, 1999), «Η μνήμη του δέρματος» (Καστανιώτης, 2006), «Το μέλι του λιονταριού» (Ωκεανίδα, 2008) και «Γράφοντας μες στο σκοτάδι» (Scripta, 2011).