Ο πόλεμος στη Συρία και οι άγνωστοι στη νέα εξίσωση ισχύος

[ ARti news / Κόσμος / 23.03.18 ]

Του Αδάμ Γιαννίκου

Με την κατάληψη του Αφρίν καταρρέουν αφενός τα «δεξιότερα, Κουροπάτκιν» των μικροαστικών καφενείων κι αφετέρου οι αριστερίστικες ψευδαισθήσεις περί πολέμου ως πανηγύρι στην Ικαρία με χορούς και τραγούδια.

Ο πόλεμος έχει διαχρονικές, σκληρές αλήθειες που χάνονται στα βάθη της ιστορίας και στις οποίες κάθε φορά προστίθεται μια παράμετρος που σχετίζεται με την κλίμακα της διεθνούς οικονομικής ολοκλήρωσης.

Έως σήμερα η παράμετρος αυτή ήταν η βιομηχανία μαζικής κλίμακας. Έτσι νικήθηκε ο φασισμός στον 20ο αιώνα και πάνω σ' αυτήν την παράμετρο συγκρούστηκαν στη συνέχεια τα δύο κοσμοσυστήματα που τον νίκησαν.

Στην εποχή μας η νέα παράμετρος είναι οι υπολογιστικές μηχανές και η πληροφορία. Μόνο που δεν έχει ακόμα η τελευταία αυτή παράμετρος δώσει μια λύση νίκης, παρά μόνο αόριστες λύσεις / ταυτότητες (identity politics).

Οι περιφερειακοί πόλεμοι με αποκορύφωμα το μακελειό στη Συρία είναι η διερεύνηση της νέας εξίσωσης ισχύος, με την ιδιαιτερότητα ότι για πρώτη φορά εδώ και αιώνες επανεξετάζονται και τίθενται υπό αμφισβήτηση όλες οι κληρονομημένες μεταβλητές της διεθνούς ολοκλήρωσης (ευρωκεντρισμός, δυτική υπεροχή, εθνικά σύνορα, σφαίρες πολιτισμικής επιρροής, μετακινήσεις πληθυσμών, κανόνες εμπλοκής, χρήση όπλων, συμμετοχή αμάχων κλπ).

Στη νέα εξίσωση ισχύος μπαίνουν ως άγνωστοι:
- η παγίωση της ομογενοποιημένης αστικά και εθνικά Κίνας ως παγκόσμιας υπερδύναμης (απότοκο της κρίσιμης συνεισφοράς της στη διατήρηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος κατά την κρίση του '08), 
- η επαναφορά της Τουρκίας ως εθνοκαθαριστικής περιφερειακής δύναμης (στα ιστορικά πρότυπα κάθε κρατικού ενοποιητικού σχηματισμού στη μικρασιατική χερσόνησο), 
- η προσπάθεια του ισλαμικού δικαιοκρατικού κανόνα να πάρει τα ηνία από την προτεσταντική ηθική ως κυρίαρχο αφήγημα για τη διεθνή ολοκλήρωση στην Ευρασία (δηλαδή στους κύριους διαδρόμους εμπορίου και ενέργειας).
- ο επαναπροσδιορισμός του συνόρου Δύση-Ανατολή με βάση την υπεροχή της πληροφορίας και ταυτόχρονη κατάργηση του δίπολου Βορράς-Νότος που ορίστηκε μεταπολεμικά απ' την υπεροχή της βιομηχανίας, 
- η σύγκλιση της πολιτισμικής επιρροής (κατ' ουσίαν πρόκειται για ιστορική αποκατάσταση και έμπρακτη ανάσχεση του δυτικού ιμπεριαλιστικού παραδείγματος) με την πληθυσμιακή υπεροχή, (πχ. οι περιπέτειες της βρετανικής Vodafone στην Ινδία ως case study γιατί δεν μπορεί σήμερα μια οικονομία 50 εκατομμυρίων να ορίζει τους κανόνες σε μία οικονομία 1,4 δισ., ή η ερντογανοποίηση σε μέλλοντα χρόνο των μεγαλύτερων αφρικανικών οικονομιών όπως η Νιγηρία και η Αίγυπτος, ή ακόμα η ανακατανομή ισχύος στους διεθνείς οργανισμούς και δη ΟΗΕ και ΔΝΤ),
- η ικανότητα των κρατικών σχηματισμών να μεταβαίνουν άμεσα από μια κατάσταση οικονομικού πολέμου σε πληροφοριακό και αντίστροφα, 
- η άρση της πολιτικής απομόνωσης των γηγενών της αμερικανικής ηπείρου, όχι ως καταναλωτές αγαθών αλλά ως παραγωγοί και διαχειριστές, με την αποκατάσταση των πολιτικών τους δικαιωμάτων κατά τα πρότυπα των γενεαλογικών ανατροπών που εισήγαγε η Γαλλική Επανάσταση στην Ευρώπη κατά του Ancien Regime (case study το τείχος του Τραμπ, case study η μετέωρη παλινόρθωση της κονκισταδόρικης Δεξιάς σε κράτη-δορυφόρους της περιοχής),
- η ικανότητα των κρατικών σχηματισμών να μεταβαίνουν άμεσα από μια κατάσταση οικονομικού πολέμου σε πληροφορακό και αντίστροφα,
- η ικανότητα των κρατικών σχηματισμών να διατηρούν στο ΑΕΠ τους μια διαρκή μόχλευση για πολεμικές επιχειρήσεις ήπιας ισχύος,
- η ικανότητα των κρατικών σχηματισμών να διαμορφώνουν χωροταξικές και πολιτισμικές συνθήκες διαχείρισης των αυξανόμενων πληθυσμιακών ροών,
- η ικανότητα των κρατικών σχηματισμών να προτάξουν και να επιβάλλουν ένα νέο παράδειγμα, προσαρμοσμένο στη δεδομένη γεωπολιτική και χρηματοπιστωτική κατάσταση του περίγυρού τους.
Ποιο θα είναι αυτό; Όποιος το βρει, βρήκε και την ειρήνη στον 21ο αιώνα. Ας αφήσουμε, λοιπόν, τους χορούς κι ας πιάσουμε τα βιβλία· ή, μάλλον, τους υπολογιστές.