Να «σπάσουμε τα γκέτο» στις πόλεις και στα μυαλά…

[ Γιώργος X. Παπασωτηρίου / Ελλάδα / 06.06.18 ]

Γράψαμε χθες για το ρατσιστικό έγκλημα στην Άμφισσα. Και λάβαμε μία απάντηση που επιχειρεί να αντικρούσει αυτόν τον χαρακτηρισμό αλλά στην πραγματικότητα τον ενισχύει: «Σιγα να μην ειναι ρατσιστικο...εκει οι ρομα εχουν κατακλεψει ....ειναι η μαστιγα της περιοχης.....οι φιλοι μας στο γαμο της κορης τους εβαλαν 2 φυλακες στο σπιτι γιατι κατα τη διαρκεια του μυστηριου και του γλεντιου υπηρχε φοβος να μπουν οι ρομα και να το αδειασουν» γράφει η Α. Π. (διατηρούμε την ορθογραφία).

Ας κάνουμε, αρχικά, δύο παρατηρήσεις:

Πρώτον. Η γενίκευση, ότι όλοι οι Ρομά –το ίδιο ισχύει και για τους μετανάστες- κλέβουν, είναι όχι μόνο ρατσιστική αλλά και φασιστική.

Δεύτερον. Είναι διαπιστωμένο ότι κανείς δεν μιλά για το ρατσισμό εναντίον των Ρομά, για τα γκέτο που υπάρχουν σε κάθε πόλη, στο Καματερό, στα Μέγαρα, στον Πύργο, στην Άρτα, παντού. Εδώ ο έλεγχος ανήκει σε μαφιόζικες συμμορίες που διακινούν ναρκωτικά και κλοπιμαία, που εκπαιδεύουν μικρά παιδιά στην επαιτεία και στις κλοπές και τα εκμεταλλεύονται. Κανένα από αυτά τα παιδιά δεν πηγαίνει σχολείο. Κανείς δεν μιλάει για τα γκέτο αυτά. Γιατί άραγε; Σύμφωνα με μία εκδοχή, υπάρχει μεγάλο οικονομικό συμφέρον καθώς εκεί "κρύβεται" το χρήμα της εγχώριας μαφίας, πριν διοχετευθεί και "ξεπλυθεί" σε άλλες δουλειές. Υπάρχει και πολιτικό συμφέρον, λένε κάποιοι, καθώς οι ψήφοι των Ρομά είναι μερικές εκατοντάδες χιλιάδες και συνιστούν κρίσιμο μέγεθος σε μία αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση.

Ναι, υπάρχει, πρόβλημα με τους Ρομά, αλλά αν δεν δούμε την πραγματική αιτία, που είναι ο κοινωνικός αποκλεισμός, τότε οδηγούμαστε στην φυλετική αιτία, δηλαδή στον ρατσισμό. Για μας το πρόβλημα ξεκινά από τον αποκλεισμό, που υποχρεώνει μια ολόκληρη φυλή να επιδιώκει να επιβιώσει, όπως μπορεί. Σ' αυτό το περιβάλλον στρατολογούν οι κάθε λογής μαφιόζοι.

Ποιος θα μιλήσει, λοιπόν, για τα σύγχρονα γκέτο της ντροπής; Ποιος θα μιλήσει για τα μικρά παιδιά που έχουν ως μοναδική εγκύκλιο παιδεία τους την... παραβατικότητα;

Αυτά δεν θα τα δούμε, αν δεν "δούμε" πρώτα ότι ο άλλος, ο διαφορετικός, ο ξένος μας κατοικεί, είναι η κρυμμένη πλευρά της ταυτότητάς μας, ο τόπος όπου ερημώνεται η κατοικία μας, ο χρόνος όπου ναυαγεί η συμπάθεια. Ο άλλος, ως σύμπτωμα που κατά κύριο λόγο καθιστά ανέφικτο το «εμείς», αρχίζει να υπάρχει όταν αναδύεται η συνείδηση της διαφοράς, και ολοκληρώνεται όταν αναγνωρίζουμε ότι όλοι μας είμαστε «άλλοι», «ξένοι» μεταξύ μας. Στο πλαίσιο, μάλιστα, της πλανητικής οικονομικής και πολιτικής ενοποίησης διαμορφώνονται νέες μορφές ετερότητας και το ερώτημα που τίθεται είναι αν μπορούμε να ζήσουμε μαζί με τους άλλους, αν μπορούμε να είμαστε άλλοι, χωρίς αποκλεισμούς και χωρίς την εξάλειψη των διαφορών μας. Ο ρατσισμός και ο φασισμός αναπτύσσονται, όταν συνδέονται με την ιδέα της ανωτερότητας της φυλής και του έθνους καθώς και με τη συνακόλουθη κατωτερότητα των άλλων. Επίσης, τροφοδοτείται από την ψυχολογική ανασφάλεια λόγω της αυξημένης ανεργίας και της εγκληματικότητας. Η μη διάκριση των αποχρώσεων αυτών - όπως και οι γενικεύσεις- και ο χαρακτηρισμός κάποιου ως ρατσιστή, μπορεί να τον κάνει ρατσιστή. Κατά συνέπεια, ας εξηγήσουμε τις αιτίες. Κυρίως ας τις καταπολεμήσουμε. Ας «σπάσουμε τα γκέτο» τόσο στις πόλεις όσο και στα μυαλά…