Χρήση της επικίνδυνης φορμόλης στις ιχθυοκαλλιέργειες

[ ARti news / Ελλάδα / 24.10.17 ]

Στις αρχές Σεπτεμβρίου, το artinews.gr δημοσίευσε την εκδίκαση της υπόθεσης ιχθυολόγου που κατήγγειλε τη μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας στην οποία εργαζόταν γιατί χρησιμοποιούσε φορμόλη (φορμαλδεΰδη). Η Ιωάννα Σωρήρχου έκανε μία έρευνα σχετικά με το θέμα για λογαριασμό της Εφημερίδας των Συντακτών (16/10/2017) την οποία και αναδημοσιεύουμε: 

"Η καταγγελία που έκανε τον γύρo του διαδικτύου στα τέλη Ιουλίου προερχόταν από πρώην εργαζόμενο ιχθυολόγο σε μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας, ο οποίος απολύθηκε λόγω της εναντίωσής του σε μια σειρά από πρακτικές.

Ανάμεσα σε άλλα κατήγγειλε και τη συστηματική χρήση φορμαλδεΰδης -μιας επικίνδυνης χημικής ουσίας με την κοινή ονομασία «φορμόλη»- στην εκτροφή ψαριών, λόγω του υπερπληθυσμού ψαριών στα κλουβιά που οδηγεί στην εξασθένησή τους, καθώς και μια σειρά από ενέργειες που το αποτέλεσμά τους είναι η επιβάρυνση του περιβάλλοντος.

Κι ενώ στις αρχές Σεπτεμβρίου εκδικάστηκε η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων που έκανε σε βάρος του πρώην εργαζομένου της η εταιρεία, η απορία παρέμεινε: τρώμε φορμόλη;

Αρχικά απευθυνθήκαμε στον Ενιαίο Φορέα Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ), από τον οποίο μας πληροφόρησαν ότι η φορμόλη είναι μια απαγορευμένη τοξική ουσία που σίγουρα απαγορεύεται, αλλά δήλωσαν αναρμόδιοι να μας ενημερώσουν ειδικά για το τι συμβαίνει στις ιχθυοκαλλιέργειες, οπότε και μας παρέπεμψαν στο υπουργείο Γεωργικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Σε αυτό, αναζητώντας την κατάλληλη διεύθυνση που θα μπορούσε να μας πληροφορήσει υπεύθυνα, υπήρξαν ιχθυολόγοι που ενώ ήταν αναρμόδιοι μας είπαν ότι πάντως κατά τη γνώμη τους «αποκλείεται να είναι νόμιμη η χρήση φορμόλης στα ψάρια».

Κτηνιατρικά σκευάσματα

Το σεργιάνι στις διευθύνσεις του υπουργείου διήρκεσε κάμποσο και τελικά με τη βοήθεια και του γραφείου του υπουργού βρήκαμε την υπεύθυνη στη διεύθυνση κτηνιατρικών φαρμάκων, καταλοίπων και κτηνιατρικών εφοδίων, Ειρήνη Καστελάνου, για να μας πει τι ισχύει για τη φορμόλη στα ιχθυοτροφεία.

Σύμφωνα με την κ. Καστελάνου, πρόκειται για μια ουσία που χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένα φαρμακευτικά σκευάσματα κτηνιατρικής χρήσης εγκεκριμένα από τον ΕΟΦ με αντιπαρασιτικές ιδιότητες, που αντιμετωπίζουν αυτές τις ασθένειες στα ψάρια, χορηγούνται μόνο με κτηνιατρική συνταγή και μόνο τα συγκεκριμένα σκευάσματα και από κει και πέρα η χρήση άλλων προϊόντων, που δεν είναι τα συγκεκριμένα, εγκεκριμένα σκευάσματα, απαγορεύονται.

Καθώς η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων απαγορεύει στον πρώην εργαζόμενο ιχθυολόγο να μας μιλήσει, μεταφέρουμε από τα όσα είδαν το φως του... διαδικτύου ότι, σύμφωνα με τις καταγγελίες του, «συντελείται ένα τεράστιο έγκλημα στο βωμό του κέρδους από τις εταιρείες ιχθυοκαλλιέργειας», πως «τόνοι φορμόλης» ρίχνονται στα θαλάσσια οικοσυστήματα επιβαρύνοντάς τα κι ας αποτελούν σε αρκετές περιπτώσεις προστατευόμενες περιοχές NATURA, πως «θανατώνονται και σπάνια μεταναστευτικά πουλιά από τα αντιαρπακτικά των κλωβών», ενώ εγκαλούσε Αρχές και επιστημονική κοινότητα για αδιαφορία και αδράνεια.

Αντιπαρασιτικό

Οπότε το επόμενο ερώτημα ήταν: έχουν ελεγχθεί οι εν λόγω ιχθυοκαλλιέργειες; Και τι βρήκαν οι έλεγχοι;

Οπως μας πληροφόρησε η πολύ κατατοπιστική προϊστάμενη στη Διεύθυνση Κτηνιατρικής στην περιφέρεια Ηπείρου, Διαμαντούλα Φούφα, στις 72 συνολικά ιχθυοκαλλιέργειες της περιοχής ευθύνης της πραγματοποιούνται δύο ειδών έλεγχοι:ένας που αφορά τα κατάλοιπα των ιχθυοκαλλιεργειών για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και ένας που αφορά την υγειονομική κατάσταση των ίδιων των ψαριών, ενώ το υπουργείο προσδιορίζει πόσα δείγματα θα παίρνονται ετησίως για ελέγχους.

Επαναλαμβάνει ότι η φορμόλη επιτρέπεται ως αντιπαρασιτικό και μόνο ένα συγκεκριμένο εγκεκριμένο από τον ΕΟΦ σκεύασμα κατόπιν κτηνιατρικής συνταγής.

Επιπλέον μας πληροφορεί ότι έχει μηδενικό χρόνο αναμονής από τη λήψη του από τα ψάρια μέχρι την ανθρώπινη κατανάλωση, δηλαδή μπορούν να καταναλωθούν αμέσως και πως στην υπηρεσιακή έκθεση μετά τον έλεγχο που είχε κάνει η αρμόδια υπηρεσία μόλις ανέκυψε το θέμα, είχαν βρεθεί όλα εντάξει.

«Οι έλεγχοι που γίνονται αφορούν απαγορευμένες φαρμακευτικές ουσίες, βαρέα μέταλλα, ενώ φέτος από τα 288 δείγματα που οφείλουμε να λάβουμε για ελέγχους που αφορούν την προστασία της ανθρώπινης υγείας έχουν ληφθεί 106, στα οποία δεν έχει ανιχνευθεί κάτι που να βρίσκεται πέρα από τη νομοθεσία» λέει στην «Εφ.Συν.».

Μας πληροφορεί και για τους υγειονομικούς ελέγχους και τα δείγματα που οφείλουν να λαμβάνουν ακόμη και για ιογενείς ασθένειες βάσει της υφιστάμενης νομοθεσίας και των εν ισχύι προγραμμάτων, πέραν των ελέγχων στα κατάλοιπα που εφαρμόζονται ετησίως.

Ο διάλογος

● Εχετε εντοπίσει ποτέ κάτι εκτός νόμου και τι μέτρα παίρνετε; ρωτάμε.

Μόνο μία φορά πριν από δύο χρόνια, στην Άρτα, θυμάμαι, να έχει ανιχνευθεί απαγορευμένη ουσία και τότε πάρθηκαν τα κατάλληλα μέτρα.

● Δηλαδή;

Απαγορεύτηκε η είσοδος και η έξοδος των ψαριών, παίρνονταν περιοδικά δείγματα μέχρι να μη βρίσκονται ίχνη πάνω από τα επιτρεπτά όρια της φαρμακευτικής ουσίας κι όταν είναι σε μεγάλη ποσότητα η ουσία μέσα στο κρέας των ψαριών και η περίοδος που απαιτείται μέχρι να φτάσουν στην ανθρώπινη κατανάλωση είναι μεγάλη και δεν συμφέρει να διατηρηθούν, τότε θανατώνονται.

Επί χρόνια δεν έχουν βρεθεί σε άλλες μονάδες παρατυπίες και δεν πρέπει να υπάρχει ανησυχία γιατί οι ιχθυοκαλλιεργητικές μονάδες ελέγχονται όλο τον χρόνο...

● Εσείς τρώτε από αυτά τα ψάρια;

Ναι, βέβαια.

Συμπέρασμα; Ναι, δίνεται φορμόλη στα ψάρια και είναι και νόμιμο... Η καταγγελία έκανε λόγο ακόμη και για σάπιες τροφές που πετιούνται στη θάλασσα μολύνοντάς την και για πουλιά που πιάνονται στα δίχτυα των ψαροκλουβιών και σκοτώνονται.

Όμως για αυτά είναι υπεύθυνες άλλες Διευθύνσεις άλλων υπουργείων που ασχολούνται με τη θάλασσα."